Over het Roemheld-syndroom spreekt men wanneer er bij mensen veel gas in de maag en darmen ophoopt en vervolgens symptomen worden waargenomen die lijken op die van een angststoornis. Dit kunnen bijvoorbeeld: opvliegers, kortademigheid, benauwdheid, hartkloppingen en angstgevoelens tot paniekaanvallen zijn. Maar ook duizeligheid, slaapstoornissen of hartkloppingen (extrasystole) kunnen in dit verband optreden.
Het Roemheld-syndroom is vernoemd naar zijn ontdekker, de internist Ludwig von Roemheld. Deze deed begin 20e eeuw een interessante waarneming: hij ontdekte dat mensen die vaak klagen over winderigheid en boeren, ook bovengemiddeld vaak te kampen hebben met symptomen die anders alleen bij angstpatiënten voorkomen. Op zoek naar de oorzaken van dit merkwaardige fenomeen ontdekte hij een belangrijke en tot op de dag van vandaag vaak over het hoofd geziene verklaring waarom angsten schijnbaar zonder reden uit het niets kunnen ontstaan.
Alle onderwerpen in een overzicht
Wat gebeurt er bij het Roemheld-syndroom in de buik?
Stelt u zich eens voor, u heeft voedsel gegeten waarvan bekend is dat het winderigheid veroorzaakt. De overmatige luchtophoping in het maag-darmkanaal zorgt er nu voor dat het middenrif naar boven wordt gedrukt en zo direct of indirect druk uitoefent op het hart. Bij wat gevoeligere mensen kunnen hierdoor verschillende hartklachten ontstaan. Sommigen klagen dan bijvoorbeeld over pijn die lijkt op angina pectoris, anderen melden hartkloppingen en zelfs kortdurende flauwvallen worden af en toe waargenomen.
Wat helpt tegen het Roemheld-syndroom?
Het is relatief eenvoudig om erachter te komen of ook u lijdt aan het Roemheld-syndroom. Want in dit geval leiden minder winderigheid en minder boeren snel tot aanzienlijk minder angsten. Dit geldt echter alleen als u niet al langere tijd antidepressiva of benzodiazepines heeft gebruikt tegen een vermeende angststoornis, in plaats van het Roemheld-syndroom correct te behandelen. Want in dit geval zou het kunnen dat uw hersenen door de verkeerde behandeling zo ongunstig zijn verbonden dat er inmiddels daadwerkelijk een angststoornis is ontstaan. Maar geen zorgen, ook voor dit geval is er inmiddels een methode waarmee u snel weer angstvrij door het leven kunt gaan. Anders is onze tip: vergeet voor uw gezondheid uw goede manieren en boer en scheet naar hartenlust. Op deze manier krijgen winderigheid geen kans om zoveel interne druk op te bouwen dat het middenrif op het hart drukt. Als u het uit respect voor familieleden of collega’s niet kunt opbrengen, kunt u in plaats daarvan ook uw dieet aanpassen om minder winderigheid en dus minder angst te veroorzaken.
Een verandering in dieet kan het Roemheld-syndroom stoppen
Vermijd eens 14 dagen lang alles wat winderigheid veroorzaakt. Mocht u inderdaad last hebben van het Roemheld-syndroom, dan zou u alleen al door een gewijzigd dieet een duidelijke vermindering van uw angstsymptomen moeten kunnen waarnemen.
Een lijst met voedingsmiddelen die bijzonder vaak winderigheid veroorzaken, evenals een tweede lijst met voedingsmiddelen die nauwelijks winderigheid veroorzaken, vindt u iets verderop in dit blogartikel. Omdat de eerste lijst echter behoorlijk lang is en uitgebalanceerd eten ook veel te maken heeft met levenskwaliteit, heb ik nog 4 tips voor u waarmee u winderigheid ook extreem kunt verminderen, zelfs als u uw dieet niet zo drastisch vermindert.
Deze 4 tips helpen bij het Roemheld-syndroom
Tip 1: Vermijd gluten
Probeer als test eerst eens 7 dagen lang ALLEEN glutenvrije producten te vermijden, d.w.z. alles wat gemaakt is van de volgende graansoorten:
- Tarwe
- Rogge
- Spelt
- Gerst
- Haver
Veel mensen lijden namelijk aan een niet-herkende glutenintolerantie. Dit komt ook doordat de bestaande bloedtesten alleen aantonen of u antilichamen tegen gluten ontwikkelt. Hoe uw lichaam en uw hersenen anders op dit eiwit reageren, wordt NIET getest. Maar gelukkig kunt u dit heel gemakkelijk zelf testen: observeer eens een paar dagen lang of en hoe snel u moe wordt na het eten en of uw concentratievermogen afneemt. Hoe zit het bijvoorbeeld met uw prestaties op dagen dat u alleen groenten en misschien wat vis of vlees eet, vergeleken met dagen waarop u ook flink in de broodmand graait?
Wat mij betreft merk ik hier een significant verschil. Hoewel ik dol ben op vers brood, ben ik na zulke maaltijden lang niet zo geconcentreerd en productief als op dagen dat ik glutenhoudende voedingsmiddelen vermijd. Overigens is mijn spijsvertering op zulke dagen ook veel relaxter.
Tip 2: Eet in de juiste volgorde
Eet afzonderlijke voedingsmiddelen in de juiste volgorde en, indien mogelijk, gescheiden van elkaar – en las tussen de verschillende gangen altijd een kleine pauze in. Neem bijvoorbeeld een sappig stuk honingmeloen, omwikkeld met parmaham. Persoonlijk ben ik dol op deze combinatie, maar voor veel mensen is het een garantie voor winderigheid en maagproblemen. Waarom is dat zo?
Als u de meloen alleen zou eten, zou deze uiterlijk na 30 minuten volledig zijn verteerd. Maar als u hem samen met de ham eet, ziet het er heel anders uit. Deze heeft namelijk aanzienlijk langer nodig om te verteren en blokkeert daardoor de snelle vertering van de meloen. Door de langere verblijftijd begint het fruit in de maag te gisten en de daardoor ontstane gassen drukken het middenrif naar boven. Dit leidt bij gevoelige mensen tot het reeds genoemde Roemheld-syndroom met al zijn onaangename bijverschijnselen.
In de juiste volgorde eten betekent dat u voedingsmiddelen met een hoog watergehalte eerst eet! Geniet daarom van fruit niet als dessert, maar liever als voorgerecht. Gun uzelf dan een korte pauze en consumeer pas daarna de eiwit- en vetrijke voedingsmiddelen. U zult zien, uw winderigheid zal hierdoor aanzienlijk verminderen.
Tip 3: Komijn en gember als spijsverteringshulpmiddelen
Naast het gebruik van komijn als specerij is het ook zeer nuttig om voor de maaltijden een theelepel vers geraspte gember te consumeren – beide verminderen de gevoeligheid voor winderigheid aanzienlijk. Wie dat te pittig vindt, kan ook gemberthee gebruiken. Ook venkelthee en een theemix van anijs, venkel en komijn staan bekend om grote gasophopingen tegen te gaan.
Tip 4: Let op regelmatige beweging
Sport of ga op zijn minst regelmatig wandelen. Dit versterkt de middenrifspieren en hoe sterker deze zijn, hoe moeilijker het voor de gassen in het maag-darmkanaal is om druk uit te oefenen op uw hart. Idealiter combineert u natuurlijk alle 4 de trucs, dan hoeft u slechts een paar, echt sterk winderigheid veroorzakende voedingsmiddelen zoals bonen, prei of bepaalde zoetstoffen te vermijden.
Als beloning zult u aanzienlijk minder vaak moe zijn en wie weet, misschien is alleen al wat meer beweging, gecombineerd met een nieuw eetgedrag, voldoende om u van uw angsten te bevrijden.
Deze voedingsmiddelen dient u te vermijden bij het Roemheld-syndroom
- Peulvruchten: Bonen, erwten, linzen, kikkererwten
- Groenten: Uien, prei, lente-uitjes, witte kool, rode kool, zuurkool, koolrabi, wilde knoflook
- Fruit: Bananen, peren, appels, kiwi, sinaasappels, pruimen, kersen, abrikozen, gedroogd fruit
- Graanproducten: Brood en broodjes (ook volkoren!), graanvlokken, muesli, gebak, volkorenrijst
- Zuivelproducten: Melk, yoghurt, vette kaassoorten
- Vlees: Gans, eend, vet varkensgebraad
- Worst: Salami en alle worstsoorten met veel vet
- Dranken: Koolzuurhoudende dranken, vruchtensappen, alcohol (uitzondering: rode wijn met mate is toegestaan)
- Suiker en zoetstof: Tafelsuiker, fructose, melksuiker, sorbitol, xylitol
- Bovendien: Noten, zaden, paddenstoelen, scherpe kruiden, gist en elke vorm van fastfood
Deze voedingsmiddelen kunt u zonder problemen eten
- Kalfsvlees, kip en kalkoen (zonder vet en huid)
- Gekookte aardappelen of aardappelpuree (geen friet!)
- Eenvoudige soepen en bouillon
- Goed gekookte groenten (bijv. tomaten, wortelen, spinazie)
- Magere kwark
- Stil water, gemberthee, venkelthee, anijsthee, komijntee.
Roemheld-syndroom vaak verkeerd gediagnosticeerd als angststoornis
Menig angstpatiënt zou allang genezen zijn, als in plaats van de voorbarig gestelde diagnose “angststoornis” de ware oorzaak van angst en paniek was herkend. Maar ook al was aanvankelijk “alleen” het Roemheld-syndroom verantwoordelijk voor de opvliegers en het vreemde gevoel op de borst, na verloop van tijd ontstaat er een ander probleem. Want deze klachten veroorzaken niet zelden de angst dat men een hartaanval zou hebben gehad.
Bij mensen met een uitgesproken hypervigilantie kan dan het volgende gebeuren: Hoe vaker de onaangename symptomen zich herhalen, hoe meer de angst neuraal in de hersenen wordt verankerd. Waren kortademigheid, opvliegers of ook een beklemmend gevoel op de borst aanvankelijk alleen symptomen van het Roemheld-syndroom, dan worden ze na verloop van tijd ook psychosomatisch uitgelokt. Er ontstaat nu daadwerkelijk een angststoornis, die terug te voeren is op het feit dat men zich te vaak onnodig zorgen heeft gemaakt over zijn gezondheidstoestand.
Als de angst al een dagelijkse metgezel is geworden, is het raadzaam om er zo snel mogelijk iets aan te doen. Alleen zo kan worden voorkomen dat het Roemheld-syndroom zich ontwikkelt tot een gegeneraliseerde angststoornis. Dit hoeft overigens niet per se met behulp van een psychiater en psychotherapeut te gebeuren. Het is ook mogelijk om met behulp van onze online videocursus “Eindelijk angstvrij!” actief iets te doen tegen angststoornissen. Als u interesse heeft, link ik u HIER de eerste aflevering van de 52-delige cursus gratis.
Raadpleeg bij vermoeden van het Roemheld-syndroom zeker uw arts!
Wie te lang niets doet tegen overmatige darmgassen, zal steeds weer overwegen of er niet toch iets anders achter de pijn in maag en darmen schuilt. Elk vol gevoel en zelfs een tijdelijke kortademigheid zet getroffenen dan bijna onvermijdelijk aan om de lichamelijke en eventueel ook de mentale gezondheidstoestand in twijfel te trekken. Spreek daarom uw arts direct aan op uw vermoeden dat ook bij u mogelijk geen angststoornis, maar slechts een Roemheld-syndroom aanwezig is. Hoe eerder u hier duidelijkheid over heeft, hoe eerder u de nodige stappen kunt ondernemen, in de ene, dan wel in de andere richting.
Wetenschappelijke bronnen over het Roemheld-syndroom
Javaid, M., Ikrama, M., Abbas, S., et al., 2024, Exploring Roemheld Syndrome: A Comprehensive Review with Proposed Diagnostic Criteria, National Library of Medicine
Sarin, P., Adabala, V., Mridul, D., 2022, Successful Management of Roemheld Syndrome: A Diagnosis of Exclusion, Bali Journal of Anesthesiology, 6(3): 196
Disclaimer / Vrijwaring
Dit artikel is bedoeld om u uitgebreid te informeren en u nieuwe perspectieven te bieden. Het is een aanvulling op, maar geen vervanging van, een individuele diagnose of behandeling door medisch vakpersoneel. Raadpleeg bij gezondheidsvragen een professional – en gebruik onze tips als een krachtige ondersteuning.
